Uprawnienia na wózek widłowy: koszt i obowiązki

Sierpień to w wielu magazynach czas zatrudniania na jesień. Kierowniczka magazynu z firmy dystrybucyjnej spod Włocławka przyjmowała właśnie czterech nowych ludzi. Żaden nie miał uprawnień na wózek. Właściciel zapytał mnie, czy nie wystarczy, że starszy magazynier ich przyuczy, a kurs zrobią „jak będzie luźniej”. Nie wystarczy. Ale dobrze, że zapytał przed, a nie po.

W tekście Wózek widłowy elektryczny czy spalinowy liczyłem sprzęt. Tutaj liczę ludzi, którzy na nim jeżdżą, bo bez nich wózek jest tylko drogim regałem na kołach.

Założenia

Przykład dotyczy zwykłych wózków czołowych z mechanicznym napędem podnoszenia, takich jakie stoją w większości małych magazynów. Ceny kursów różnią się między miastami i ośrodkami, więc biorę środek widełek.

• Czterech pracowników bez uprawnień.
• Kurs z egzaminem przed komisją Urzędu Dozoru Technicznego: 900 zł na osobę. W 2026 roku spotyka się ceny od około 600 do 1500 zł, zależnie od kategorii i ośrodka.
• Badania lekarskie z orzeczeniem o braku przeciwwskazań do obsługi wózka: 200 zł na osobę.
• Kurs i egzamin zajmują trzy dni, czyli 24 godziny pracy na osobę.
• Godzina pracy magazyniera kosztuje firmę 45 zł, razem ze składkami.

Ile to kosztuje

Rachunek jest prosty. Kurs i badania: 4 razy 1 100 zł, czyli 4 400 zł. Czas pracy: 4 osoby razy 24 godziny razy 45 zł, czyli 4 320 zł. Razem 8 720 zł, 2 180 zł na jednego operatora.

Jeśli firma ma więcej osób do przeszkolenia, część ośrodków robi kurs na miejscu, w twoim magazynie, na twoich wózkach. Cena za osobę bywa wtedy niższa, a ludzie uczą się na sprzęcie, którym będą jeździć. Czas pracy często umyka. Pracownik na kursie nie stoi przy kompletacji, a ktoś inny musi go zastąpić albo zamówienia czekają. Dlatego wielu pracodawców wysyła ludzi na kurs w dwóch turach albo wybiera ośrodek, który robi zajęcia popołudniami. Wtedy płacisz nadgodziny albo przesuwasz grafik, ale magazyn nie traci połowy obsady w jednym tygodniu.

Dla porównania: 2 180 zł to mniej niż połowa miesięcznego kosztu jednego magazyniera. Uprawnienia zostają z pracownikiem także wtedy, gdy odejdzie. To jest ryzyko, ale nie powód, żeby nie płacić. Można podpisać umowę lojalnościową na zwrot kosztów kursu przy odejściu przed określonym czasem, jeśli jest zawarta przed szkoleniem i ma rozsądne warunki. Szczegóły takiej umowy lepiej ułożyć z kimś, kto zna prawo pracy.

Co mówią przepisy

Wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia podlegają dozorowi technicznemu. Wynikają z tego dwie rzeczy: wózek musi mieć aktualne badanie i decyzję dopuszczającą do eksploatacji, a obsługiwać go może tylko osoba z zaświadczeniem kwalifikacyjnym wydanym po egzaminie przed komisją dozoru. Przyuczenie przez kolegę z magazynu nie zastępuje egzaminu.

Kategorie są dwie podstawowe dla wózków: jedna obejmuje wózki ogólnego przeznaczenia, druga szersza dochodzi do wózków specjalizowanych, na przykład z obrotowym masztem albo z podestem dla operatora. Przed zapisem na kurs sprawdź, jakimi wózkami ludzie będą jeździć, żeby nie zrobić węższej kategorii niż potrzebna. Wymiana butli gazowej w wózku zasilanym gazem to osobna umiejętność, której też uczą na kursach.

Zaświadczenia wydawane w ostatnich latach mają termin ważności, po którym trzeba je przedłużyć. Starsze bywały bezterminowe. Przy przyjęciu doświadczonego operatora sprawdź datę na dokumencie i zrób kopię do akt.

Samo zaświadczenie to nie wszystko. Pracodawca musi jeszcze:

• skierować pracownika na badania lekarskie i mieć orzeczenie bez przeciwwskazań do pracy na wózku,
• przeprowadzić szkolenie stanowiskowe z BHP na konkretnym stanowisku i z konkretnym wózkiem,
• wyznaczyć na piśmie, kto może obsługiwać które wózki, i pilnować, żeby kluczyki nie wisiały na gwoździu dla każdego,
• zapewnić codzienną kontrolę wózka przed pracą: hamulce, sygnał, widły, łańcuchy, wycieki, stan baterii albo butli.

Wózek też ma swoje terminy

Przy okazji uprawnień ludzi dobrze sprawdzić papiery samych wózków. Każdy wózek objęty dozorem ma swoją dokumentację i terminy badań okresowych wykonywanych przez inspektora dozoru. Do tego konserwacja przez osobę z uprawnieniami konserwatora albo przez serwis, w odstępach wynikających z przepisów i instrukcji producenta. Wózek z przeterminowanym badaniem nie powinien pracować, nawet jeśli prowadzi go najlepszy operator w firmie.

W małych magazynach te terminy często pilnuje jedna osoba w głowie. Kiedy odchodzi albo idzie na urlop, nikt nie wie, że badanie minęło miesiąc temu. Prosta tabela z datami badań wózków i ważności zaświadczeń operatorów, wspólna dla kierownika magazynu i biura, rozwiązuje sprawę za darmo.

Gdzie naprawdę leży koszt

Kiedy byłem dyrektorem finansowym w firmie z magazynem, mieliśmy jedno zdarzenie z wózkiem. Nikt nie ucierpiał, uszkodzony był regał i kilka palet towaru. Pierwsze pytanie inspektora brzmiało: kto prowadził i jakie ma uprawnienia. Miał, więc rozmowa była krótka. Gdyby nie miał, sprawa nie skończyłaby się na regale.

Wypadek z udziałem osoby bez uprawnień to dla pracodawcy kłopot na kilku poziomach naraz. Kontrola inspekcji pracy może skończyć się mandatem albo wnioskiem do sądu. Ubezpieczyciel może pytać, czy sprzęt obsługiwała osoba uprawniona, zanim wypłaci odszkodowanie za mienie. A jeśli ktoś zostanie ranny, pytanie o uprawnienia pada w postępowaniu powypadkowym jako jedno z pierwszych. Przy takiej skali ryzyka 2 180 zł na osobę przestaje być pozycją do negocjacji.

Kierowniczka spod Włocławka zapisała dwóch ludzi na kurs od razu, dwóch na następną turę. Do czasu egzaminu nowi pracują przy kompletacji ręcznej i na wózkach paletowych bez napędu podnoszenia, a starsi operatorzy obsługują wózki czołowe. Sezon zaczną z pełną obsadą uprawnionych. Koszt 8 720 zł wpisała do budżetu jako stałą pozycję przy każdym większym naborze, a nie jako niespodziankę, i ustaliła, że następnym razem pytanie o uprawnienia pada już na rozmowie kwalifikacyjnej.